سينماي اروپايي سينماي ايراني

هر اروپايي پس از يك روز كاري معمولاً براي رفع خستگي برنامه‌اي دارد. يك روز تئاتر، روز ديگر جمع شدن با دوستان در كافه، ديگر روز كنسرت و روزي هم سينما، اما كم‌تر اروپايي وجود دارد كه سينما را از برنامه هفتگي خود حذف كند

غروب يك روز كاري وقتي براي رفع خستگي تصميم مي‌گيري به سينما بروي كافي است روزنامه را برداري و به صفحه‌هاي سينما نگاهي بيندازي. در اين صفحه‌ها علاوه بر نقد فيلم و معرفي فيلم‌هاي جديد، برنامه‌ي تمامي سينماهاي شهر با سانس و تلفن رزرو بليت، هر روز چاپ مي‌شود. يكي از جذابيت‌هاي اين صفحه مدت زمان نمايش هر فيلم است. يعني تا چند روز ديگر اين فيلم بر روي پرده سينما باقي است. بنابراين براي انتخاب فيلم مشكل كم‌تري داري. اگر از پيش توصيه‌اي براي ديدن فيلمي نداشته باشي مي‌تواني از كارگردان يا هنرپيشگان آن، فيلم را انتخاب كني. اين جزء انكارناپذير صفحات سينمايي روزنامه‌هاي آن‌جاست كه انتخاب فيلم را برعهده‌ي تماشاگران مي‌گذارد. براي كسي كه در ايران كار روزنامه‌نگاري كرده اين صفحات به اندازه‌ي ديدن چند فيلم جذابيت دارد. ستون نقد، در كنار معرفي كارگردان و بازيگران و داستان كوتاهي از فيلم بخشي از جذابيت اين صفحات است كه در روزنامه‌هاي ما كم‌تر ديده مي‌شود

اما اين تمام ماجرا نيست صفحات سينمايي برخي روزنامه‌هاي اروپايي به قدري زياد است كه اگر سينمارويي حرفه‌اي نباشي كاملاً گيج مي‌شوي. وقتي فيلم مورد علاقه‌ات را در صفحه پيدا كردي تازه بايد در فهرست سينماهاي منطقه محل سكونت يا كار خود بررسي كني تا فيلم موردنظرت را در نزديك‌ترين سينماي شهر بيابي

هر سينمايي يك روز در هفته فيلم را با تخفيف يك سوم قيمت نمايش مي‌دهد و اين در هيچ سينمايي استثنا ندارد، حتي مدرن‌ترين و گران‌ترين آن‌ها. در همان صفحات در كنار برنامه نمايش فيلم‌ها، اين روز استثنايي با تخفيف مشخص شده است

به جز روزنامه‌هاي سراسري و محلي، هفته‌نامه‌ها و ماهنامه‌ها نيز معمولاً صفحاتي را به برنامه‌هاي سينمايي اختصاص مي‌دهند. در اين ميان، نشريات رايگان كه در همه جا حتي در منزل نيز پخش مي‌شوند نيز خالي از برنامه‌هاي سينمايي نيستند. تمام اين‌ها علاوه بر نشريات تخصصي سينمايي است كه در آن‌جا به فراواني يافت مي‌شود

اگر همه اين مجموعه‌ها كمكي به انتخاب فيلم نكرد مي‌تواني به يكي از نزديك‌ترين مجموعه‌هاي سينمايي مراجعه كني. معمولاً مجموعه‌هاي سينمايي بيش از پنج سالن و مدرن‌ترها تا پانزده سالن براي نمايش فيلم در اختيار دارند. در آن‌جا فرصت انتخاب خواهي داشت كه فيلمي را انتخاب كني. اگر ساعت پخش فيلم با زماني كه تو به سينما رفته‌اي همخوان نبود و يا حتي هيچ‌يك از فيلم‌ها به مذاقت خوش نيامد، چيزي از دست نداده‌اي. معمولاً در داخل اين مجموعه‌ها يا در كنار آن‌ها كافه‌ها و رستوران‌هايي براي هر قشر از فقير و غني وجود دارد كه ساعاتي را با آرامش در آن بگذراند، مجله‌اي ورق بزند يا فقط قهوه‌اي بنوشد

اين همه شايد براي خارجي‌ها كمي گيج‌كننده باشد، اما براي اروپايي‌ها انتخاب آسان‌تر است. آن‌ها مي‌‌دانند كه براي هر نوع فيلمي بايد به كجا مراجعه كنند. سينماها دسته‌بندي شده‌اند. برخي از آن‌ها فقط فيلم‌هاي هاليوودي، برخي ديگر فيلم‌هاي زبان اصلي و گاهي با زيرنويس، برخي فيلم‌هاي هنرمندانه و برخي نيز فيلم‌هاي قديمي‌تر را نمايش مي‌دهند. اگر هوس تماشاي فيلمي ايراني نيز داري مي‌تواني در برنامه سينمايي شهرهاي بزرگ، آن را پيدا كني

مجموعه‌هاي سينمايي معمولاً فيلم‌هاي جديد هاليوودي را كه طرفداران بسياري دارد در بزرگ‌ترين سالن مجموعه نمايش مي‌دهند، سالن‌هايي كه ظرفيت بيش از 1200 نفر را دارد. در اين سالن‌ها پرده‌هاي بزرگ و سيستم صداي دالبي اين امكان را به وجود آورده است تا تماشاگر از جلوه‌هاي ويژه و خارق‌‌العاده سينماي هاليوودي لذت بيش‌تري ببرد. وقتي فيلم نجات سرجوخه‌ رايان و تايتانيك روي اين پرده به نمايش در مي‌آيد تماشاگر خود را در ميان بازيگران مي‌يابد

در برخي از سالن‌ها جاي صندلي، مبل كار گذاشته‌اند و در برخي حتي ميزي جلوي مبل قرار داده‌اند تا فضاي دلنشين‌تر و راحت‌تري را براي تماشاگر فراهم كنند

وقتي فيلمي را براي ديدن انتخاب كردي بعد از پخش پانزده دقيقه آگهي، سر و كله فروشنده‌اي پيدا مي‌شود كه همه چيز از انواع نوشيدني و خوردني دارد. پس از آن همه آرام مي‌گيرند و فيلم آغاز مي‌شود

در سينماهايي كه فيلم‌هاي جدي نشان مي‌دهند اثري از بچه‌ها نيست. درحالي كه در سينماهاي ايران حتي در هنگام نمايش جدي‌ترين و غم‌انگيزترين فيلم‌ها نيز كودكان حضور دارند

براي هر سينماروي ايراني ساكن اروپا كه به ايران بازگشته است، ديدن فيلم مشكلات خودش را دارد. آن برنامه هفتگي كم‌كم رنگ مي‌بازد، زيرا ديگر از فيلم‌هاي روز جهان بر پرده‌ي سينما خبري نيست. تازه اگر هم تصميم بگيرد فيلمي ببيند نمي‌داند از كجا بايد شروع كند. اين‌كه چه فيلمي بر پرده‌ي سينماست؟ كارگردان و بازيگر آن كيست؟ چگونه بايد بليت تهيه كرد؟ و پرسش‌هاي بي‌شمار ديگري از اين دست كه علاقه به سينما را در ايران كم‌رنگ كرده است. تازه اين‌جا تهران است و امكاناتش در مقابل شهرستان‌ها قابل مقايسه نيست. پر بيراه نيست كه دائم بر شمار تماشاگران سينما در اروپا و امريكا افزوده مي‌شود. آخرين آمار در سال 2002 نشان مي‌دهد كه در امريكا بيش از پنج درصد و در اروپا بيش از دو و نيم درصد بر شمار تماشاگران سينما افزوده شده است. درحالي كه سينماي ايران سال‌هاست كه با كمبود تماشاگر روبه‌روست و مديران سينمايي كشور تصميم گرفته‌اند طرح نيم بها را براي فروش بليت يك روز در هفته اجرا كنند تا بتوانند سينما را از بحران اقتصادي كه به آن گرفتار آمده است نجات دهند

هنوز مشخص نيست كه آيا اين طرح كمكي به افزايش تماشاگران سينما در كشور خواهد كرد يا نه، اما يك چيز روشن است و آن اين‌كه مشكل تنها قيمت‌هاي بالا نيست. دلايل بسياري براي عدم گرايش به سينما و ديدن فيلم در سينما وجود دارد كه نمي‌توان آن‌ها را ناديده گرفت